2025 yılında Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nden sekiz araştırma makalesi Nature Portfolio dergilerinde yayımlanmış olup, bu başarı enstitünün disiplinlerarası gücünü ve küresel değişim bilimine katkı sağlama konusundaki kararlılığını göstermektedir.


Tunahan Aykut, Cengiz Yıldırım - Nature Communications
Coeval upper crustal extension and surface uplift in the Central Taurides (Türkiye) above the Cyprus Subduction Zone
Bu çalışma, U-Th jeokronolojisini kullanarak Orta Toroslar'ın 450 bin yıl öncesinden bu yana 1,5 km yüzey yükselimi yaşadığını ve buna eş zamanlı olarak yaygın normal faylanmanın eşlik ettiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, derindeki manto süreçleri ile yüzeydeki genişlemeli deformasyonun bağlantılı olduğunu ve binen plakalarda kısa sürede yüksek rölyefli manzaralar oluşturduğunu göstermektedir.
İTÜ Haber için tıklayınız
Makale için tıklayınız.

Emir Toker ve Burcu Boza - Nature Reviews Earth & Environment
Atmospheric rivers in Antarctica
Çalışma, Antarktika atmosferik nehirlerinin etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Buna göre atmosferik nehirler nadir görülmelerine rağmen Doğu Antarktika'daki aşırı kar yağışlarının %50-70'inden sorumlu olup, aynı zamanda geniş çaplı yüzey erimesine ve buz sahanlığı çöküşlerine neden olan çift yönlü kritik bir etkiye sahiptir. İklim değişikliğinin artan su buharı nedeniyle bu olayları güçlendirmesi beklendiğinden, gelecekteki araştırmaların bu nehirlerin buz kütlesi dengesi ve deniz seviyesi yükselmesi üzerindeki net etkisini belirlemeye odaklanması gerekmektedir.
İTÜ Haber için tıklayınız.
Makale için tıklayınız.

Yusuf Gedik, Orkan Özcan - Nature Scientific Reports
Assessment of building damage from the 2020 Sivrice earthquake using a satellite based rapid seismic screening method
Bu çalışma, optik görüntü analizleriyle yıkılan binaların %89,1 doğrulukla tespit edildiğini ve hasar tahmin haritasında fay mesafesi, kat sayısı ve yüzey hızı parametrelerinin baskın rol oynadığını göstermektedir. Sonuçlar, Uzaktan Algılama ve CBS tabanlı bu yöntemlerin, tek tek saha incelemesine gerek kalmadan sismik risk önceliklendirmesi için Hızlı Görsel Tarama (RVS) yöntemlerine hızlı bir alternatif olabileceğini kanıtlamaktadır.
Makale için tıklayınız.

Ömer Yetemen - Nature Communications Earth & Environment
Diverse vegetation responses to solar farm installation are also driven by climate change
Bu küresel analiz, güneş enerji santrallerinin %52'sinin bitki örtüsü üzerinde olumlu etkiler gösterdiğini ve belirli kurak bölgelerde %136,72'ye varan bir artış sağladığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışma, bu değişimlerin iklim değişikliği ve santral etkileri arasındaki bir dengeden kaynaklandığını, dolayısıyla gözlemlenen faydaların gelecekte duraklayabileceğini veya tersine dönebileceğini vurgulamaktadır.
Makale için tıklayınız.

Tolga Görüm, Ömer Lütfi Şen, Abdüssamet Yılmaz, Furkan Karabacak - Nature Communications Earth & Environment
The 2023 Türkiye-Syria earthquake disaster was exacerbated by an atmospheric river
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 depremlerinden 36 gün sonra bölgeye 20 saatte 183 mm yağış bırakan olağanüstü güçlü bir Atmosferik Nehir'in (AR) ek heyelanlara ve sellere yol açarak iyileştirme çalışmalarını aksattığını belgelemektedir. Ortaya çıkan bu tehlike zinciri, afet hazırlığını artırmak için sismik ve hava durumu ekstremlerinin hızlı tehlike değerlendirme protokollerine entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Makale için tıklayınız.

Bikem Ekberzade, Tolga Görüm ve Ömer Lütfi Şen - Nature npj Natural Hazards
Up in flames: the human factor behind a megafire in Mediterranean Türkiye
Bu çalışma, güçlü fön rüzgarları ve karmaşık arazi yapısının etkisiyle yayılarak 60.000 hektarlık alanı kül eden ve yüzyılın en büyüğü olan Manavgat Yangını'nın arkasındaki doğal ve insan kaynaklı dinamikleri incelemektedir. Sonuçlar, kasıtlı insan kaynaklı tutuşturmaların yanan alanın büyüklüğüne olan katkısını vurgulamakta ve gelecekteki olayları önlemek için etkili politika önlemlerinin şart olduğunu ortaya koymaktadır.
Makale için tıklayınız.

Yusuf Aydın ve Alper Ünal - Nature Scientific Reports
The compounding effects of agricultural expansion and snow drought on lake urmia’s drying crisis
Bu çalışma, istatistiksel modeller ve Konvolüsyonel Sinir Ağlarını içeren hibrit bir çerçeve kullanarak, nehir akışlarındaki değişimde tarımsal su kullanımının (%66 katkı ile) baskın faktör olduğunu belirlemiştir. Sonuçlar, azalan kar örtüsü ve iklimsel değişimlerle şiddetlenen bu durumun, uzun vadeli su güvenliği için entegre su kaynakları yönetimine ve sürdürülebilir tarım uygulamalarına acil ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.
Makale için tıklayınız.

Metin Kahraman, Hans Thybo - Nature Communications Earth & Environment
Northern Scandinavian mountains supported by a low-grade eclogitic crustal keel
Bu çalışma, Silverroad sismik profili verileriyle Scandes dağ silsilesinin altında bir kabuk kökü bulunmadığını, bunun yerine sabit (~44 km) bir kabuk kalınlığı olduğunu göstermektedir. Yüksek topografya, sismolojik Moho'nun altındaki düşük ve yüksek yoğunluklu eklojitik kütleler arasındaki keskin kontrast ile açıklanmaktadır.
Makale için tıklayınız.